Totale gekte rond boegbeelden Oranje: ‘Dit heeft het hockey nodig’

Het is een hoog, schel geluid dat alleen uit kinderkelen kan komen, vrijdagavond in het Wagener Stadion na de poulewedstrijd tegen China (4-1). ‘YIBBIIIIIIIIII!’ Vanaf de tribunes proberen tientallen kinderen schreeuwend de aandacht te trekken van de grootste ster van Oranje.

De strafcornerkoningin van het Nederlands elftal heeft het er maar druk mee. De ene na de andere stick wordt haar over de railing aangereikt, voor een felbegeerde krabbel van de nummer acht van Oranje. Daarachter steken ouders hun telefoons boven de kinderhoofdjes uit, klaar om het moment vast te leggen.

Nog duidelijker wordt hoe groot de gekte rond haar inmiddels is wanneer ze het veld verlaat. Na elke wedstrijd op dit WK wurmen de internationals zich op weg naar het clubhuis dwars door een haag van honderden toegestroomde bezoekers. Bij Jansen slibt de doorgang bijna volledig dicht. Van alle kanten dringen kinderen en hun ouders zich naar voren, met uitgestoken handen en telefoons in de lucht. Even is het Wagener Stadion de Alpe d’Huez en is Jansen de wielrenner die zich een weg door de mensenmassa probeert te banen.

Het tafereel zegt iets over de status die de middenvelder met de witte haarband inmiddels heeft bereikt. Ze is niet alleen de strafcornerkoningin van Oranje (118 interlands, 118 doelpunten), maar bovenal een speelster voor wie kinderen naar het stadion komen. ‘In elke sport heb je boegbeelden nodig’, zegt oud-international en tweevoudig olympisch kampioen Ellen Hoog, die tussen 2012 en 2016 samen met Naomi van As het gezicht van Oranje vormde. ‘Je wilt kinderen naar het stadion trekken. Die komen toch vooral voor speelsters die het marketingtechnisch goed doen. Wat Yibbi nu doet, is daarom alleen maar goed voor het hockey.’

Jansen staat daarin niet alleen. Even verderop in de erehaag gaan gesigneerde fotokaarten van een andere international gretig van hand tot hand. Het is Pien Sanders die ze uitdeelt, het andere boegbeeld van dit Oranje. Op TikTok heeft de energieke middenvelder een groot publiek opgebouwd en samen met haar vriendin, profvoetballer Jill Roord van de OranjeLeeuwinnen, maakt ze vlogs over hun dagelijks leven.

Het is de afgelopen jaren weleens anders geweest. Vorige week maandag, in de rust van de groepswedstrijd tegen Australië, namen vier grote hockeyiconen afscheid van het publiek: Eva de Goede, Lidewij Welten, Maria Verschoor en Margot van Geffen. Ook voor hen liepen de stadions vol. Maar buiten de lijnen zochten zij de schijnwerpers veel minder nadrukkelijk op.

Volgens Hoog paste dat bij het Oranje dat na haar afscheid in 2016 ontstond: een ploeg waarin het individu nadrukkelijk ondergeschikt was aan het collectief. ‘In die periode was Oranje vooral heel erg een team. Er waren minder uitgesproken persoonlijkheden. Onder Alyson Annan was daar volgens mij ook minder ruimte voor. Zij was een bondscoach bij wie iedereen binnen het team redelijk gelijk moest zijn. Daardoor was er ook minder ruimte om jezelf buiten het veld nadrukkelijk te profileren.’

Hetzelfde gebeurde volgens Hoog binnen de lijnen: ook daar draaide het spel steeds minder om het individu. ‘In onze tijd kregen wij veel vrijheid om acties te maken. Gaf ons de bal en onze eerste drie stappen waren altijd vooruit. Daarna kwam er een tijdperk waarin het veel meer aannemen en passen was. Aantrekkelijk hockey, maar mensen komen óók voor individuele spelers. Dat heb ik de afgelopen jaren een beetje gemist.’

Inmiddels waait er binnen Oranje duidelijk een andere wind. Neem alleen al de spraakmakende fotoshoot waarvoor Pien Sanders vorig jaar poseerde in het magazine LINDA.meiden, samen met haar vriendin Jill Roord. Ook hun gezamenlijke vlogs zijn razend populair: ze trekken tienduizenden kijkers.

‘Pien doet dat heel slim’, zegt Hoog. ‘Samen met Jill bereikt ze weer een totaal andere doelgroep. Er zijn meisjes die zelf niet hockeyen en Pien toch kennen. Die wil je uiteindelijk ook naar het hockey trekken.’

Jansen doet daar nog een schepje bovenop. Vlak voor het WK lanceerde zij haar eigen hockeymerk, compleet met een webshop vol Yibbi-sticks, Yibbi-shirts en Yibbi-tassen. Dit WK heeft hij zelfs een eigen Yibbi-verkoopstand, pal naast het Wagener Stadion. Tussen de supporters duikt regelmatig een Yibbi-mascotte op.

Maar voor alles wat Jansen buiten het veld doet, geldt volgens Hoog één belangrijke voorwaarde. ‘Het begint altijd met presteren op het veld’, zegt de oud-speelster van Amsterdam en SCHC. ‘Als Yibbi dit had gedaan voordat ze haar sporen had verdiend, was het waarschijnlijk niet geaccepteerd. Niet door de bond, maar zeker ook niet door haar teamgenoten. Dan komt het bovendien bij de mensen thuis ook niet aan. Eerst moet je presteren. Daarna kun je die bekendheid benutten.’

Haar zichtbaarheid maakt Jansen tegelijk kwetsbaar. Want wat gebeurt er als haar prestaties in de beslissende fase van dit WK achterblijven? ‘Als zij straks in de finale een beslissende strafcorner mist, zullen er altijd mensen zijn die zeggen: was je wel genoeg met hockey bezig?’, zegt Hoog.

Zich volledig afsluiten voor alles rond haar merk lijkt Hoog bovendien vrijwel onmogelijk. ‘Je wilt toch weten hoeveel mensen er bij je stand zijn geweest. Of hoe de verkoop loopt. Dat kan tijdens een WK zeker een stoorzender zijn.’

Toch verwacht Hoog niet dat Jansen zich daarin verliest. Afgeleid oogt de Nederlandse strafcornerkoningin vooralsnog bepaald niet. Met zeven rake strafcorners is Jansen topscorer van dit WK. ‘Ik denk dat zij een goed team om zich heen heeft dat veel van de marketing en haar merk regelt, zodat ze niet alles zelf hoeft te doen. Maar volgens mij kan Yibbi zelf haar gedachten ook heel goed ordenen. Ze weet dat er uiteindelijk maar één ding telt: goed presteren op het WK.’

Met dat presteren zit het bij Oranje voorlopig wel goed. Donderdag wacht België in de halve finale. Ook daarna zal de mensenhaag in het Wagener Stadion vermoedelijk weer dichtslibben, vooral wanneer Jansen en Sanders verschijnen. Hoog: ‘En dat is hartstikke goed voor het hockey.’