Jubilaris Veenendaal: 'Ik win liever dan dat ik de held ben'

In negentig minuten keepen tegen Ierland — Babette Backers nam in beide duels het laatste kwart voor haar rekening — had Veenendaal precies één balcontact. In de 42ste minuut van de eerste wedstrijd werkte ze een voorzet van Katie Larmour de cirkel uit. In de twee volledige duels met Spanje raakte ze de bal nog vier keer, waarvan twee keer bij een cruciale redding.

Het waren vier wedstrijden die de soms wonderlijke werkelijkheid van een keeper bij de Oranjevrouwen blootlegden: lang wachten, zelden hoeven ingrijpen en toch geen seconde mogen verslappen.

Veenendaal kent die werkelijkheid inmiddels als geen ander. ‘Ik doe dit al elf jaar’, zegt ze na de moeizame 1-0 overwinning op Spanje van zondag. ‘Volgens mij weet ik al vanaf het moment dat ik bij het Nederlands elftal zit dat ik weinig ballen krijg. In het begin vond ik dat lastig. Nu niet meer, want ik verwacht het eigenlijk gewoon.’

Vanzelfsprekend krijgt ze liever tien ballen te verwerken dan helemaal niets. Wanneer een heldenrol zich aandient, staat ze haar mannetje. Zoals twee jaar geleden tijdens de Spelen van Parijs, toen ze Oranje in de finale tegen China door de shoot-outserie loodste. Of op clubniveau, waar ze met Amsterdam vaker langdurig onder druk komt te staan.

Maar de stilte in haar cirkel bij Oranje vertelt doorgaans ook iets positiefs. ‘Natuurlijk is het leuker om meer ballen te krijgen’, zegt Veenendaal, die in augustus 2015 voor het eerst onder de lat stond bij Oranje. ‘Maar als ik weinig ballen krijg, is dat het bewijs dat wij als team goed werken. Ik kan ook niet iedere wedstrijd de held willen zijn.’

Tegen Spanje was het juist de keeper aan de overkant die de schijnwerpers opeiste. Met name Clara Perez, die na rust onder de lat kwam, hield Oranje met een reeks fraaie reddingen lang van scoren af. Veenendaal zag het vanaf grote afstand gebeuren.

‘Ik denk dat zij in de tweede helft een van de beste wedstrijden van haar leven heeft gespeeld’, zegt ze bewonderend. ‘Alle credits voor haar. Wij kwamen er vaak genoeg doorheen, maar maakten het niet af. Hoe langer dat duurt, hoe taaier zo’n wedstrijd wordt.’

Het optreden van haar Spaanse collega legde het contrast met Veenendaals dagelijkse praktijk fijntjes bloot. Een keeper van een underdog kan in een wedstrijd uitgroeien tot held. Bij het dominante Oranje zijn die gelegenheden zeldzamer. Maar dat schuurt niet bij de jubilaris.

‘Ik win liever wedstrijden dan dat ik de held ben. Dat is eigenlijk het simpele antwoord.’

Toch was haar 150ste interland allesbehalve een gewone werkdag. Nog voordat de bal rolde, verschenen tijdens de line-up de tranen. Niet alleen vanwege de historische mijlpaal, maar vooral vanwege de persoon met wie ze die zo graag had willen delen.

Simon Zijp, jarenlang haar keeperstrainer bij Amsterdam en Oranje, overleed begin oktober vorig jaar. Zijn vrouw en zoon zaten zondag op de tribune.

‘Ik had dit heel graag met Simon gedeeld’, zegt Veenendaal openhartig. ‘Dat kon niet. Maar zijn vrouw en zijn zoon waren er vandaag wel bij. Dat was heel mooi. Op zo’n dag komt alles gewoon weer binnen. Het is nog maar kort geleden, dus af en toe is het nog steeds heel zwaar.’

Voor het eerst beleefde Veenendaal een interlandperiode zonder de keeperstrainingen van de man die haar jarenlang vormde. Helemaal afwezig is Zijp voor haar echter nooit.

‘Bij iedere bal die ik doorlaat of bij iedere fout die ik maak, hoor ik hem in mijn hoofd praten. Wat dat betreft is hij altijd bij me.’

Na wedstrijden zocht Zijp altijd contact. Goed gespeeld of slecht gespeeld: een bericht kwam er. Tijdens de Olympische Spelen stuurde hij haar na een moeizame openingswedstrijd een tekst die zij nog altijd bewaart.

Wat daarin staat, houdt ze voor zichzelf. ‘Maar ik lees dat bericht vaak terug. Dan denk ik even aan hem en aan de band die wij hadden. Dat heb ik vandaag ook gedaan.’

Niet meer piekeren

Dat Zijps stem nog altijd in haar hoofd klinkt, betekent niet dat Veenendaal ieder tegendoelpunt eindeloos met zich meedraagt. In het duel met Spanje van zaterdag, dat Oranje met 4-2 won, kreeg ze uit een strafcorner een lastig schot met een stuit te verwerken. Bij het tegendoelpunt keek ze direct naar wat ze zelf anders had kunnen doen.

‘Het was een bal aan mijn kant, dus dan ben ik kritisch. Maar er zat ook een stuit in en het was gewoon een mooie bal. De volgende keer heb ik hem.’

Vroeger kon zo’n moment veel langer blijven hangen. Inmiddels heeft ze geleerd een fout op waarde te schatten en daarna los te laten. ‘Ik heb nu een beetje de leeftijd bereikt waarop ik daar niet meer heel lang over pieker.’

Die ervaring krijgt de komende tijd een nieuwe functie. Door de knieblessure van Josine Koning, met wie zij al bijna tien jaar het keepersduo van Oranje vormt, is Veenendaal plotseling de onbetwiste routinier. De jonge Babette Backers maakte vorige week tegen Ierland haar debuut. Veenendaal helpt haar nu wegwijs te worden in een wereld die voor Backers nog nieuw is.

‘Met Josine doe ik lekker mijn eigen ding. Bij Babette heb ik iets meer de rol van de oudere keeper. Ik moet haar een beetje meenemen. Niet te veel hoor, want ze weet zelf ook echt wel wat ze doet. Maar zo’n eerste interland is natuurlijk heel spannend. Ik vind het mooi dat zij die kans heeft gekregen. Ze heeft er hard voor gewerkt.’

Zo is Veenendaal in elf jaar veranderd van een keeper die moest leren omgaan met de stilte in haar cirkel in de routinier die een nieuwe generatie daarin begeleidt. Haar 150 interlands vertellen niet alleen het verhaal van de ballen die ze stopte, maar ook van al die minuten waarin ze niets te doen kreeg en toch klaar bleef staan. Met de stem van Simon Zijp nog altijd in haar hoofd.