Rick Mathijssen: ‘We wilden winnen, niet bang zijn om te verliezen’

‘Ik vind het heel mooi voor die gasten’, zegt Mathijssen tijdens de onderbreking van de damesfinale tussen Jong Oranje en Spanje wegens onweer als hij staat na te genieten van de zojuist gewonnen Europese titel. ‘In zo'n piekfase moet je in korte tijd enorme stappen zetten en eigenlijk weet je vooraf niet precies waar je staat. Deze lichting had nog nooit iets gewonnen. Ze verloren al jaren van Duitsland. Ze waren bang om te verliezen.’

Die twijfel zag de bondscoach ook nog terug in de halve finales tegen België. Jong Oranje bereikte weliswaar de eindstrijd, maar overtuigde niet in het veldspel. Dankzij sterk keeperswerk en een hoog rendement uit de strafcorners bleef Nederland overeind. Binnen de staf was er dan ook weinig reden om tevreden achterover te leunen. ‘De jongens waren extreem blij dat ze wonnen. Wij als staf waren heel kritisch. Dit was niet goed, dat was niet goed, dit moest beter. Omdat het ook veel beter móést.’

Die boodschap kwam aan. Op de ochtend van de finale draaide alles om één uitgangspunt: Duitsland niet groter maken dan het werkelijk is. ‘Ik heb meerdere keren tegen de jongens gezegd dat ze vooral zichzelf niet moesten onderschatten. Natuurlijk is Duitsland fysiek sterker. Ze passen harder, zijn groter en spelen allemaal in de Bundesliga. Daar zouden we het niet op winnen.’

Volgens Mathijssen stond er tegen Duitsland een ander Jong Oranje dan een dag eerder tegen België. ‘We hebben op een Nederlandse manier gewonnen. We hebben goed gekeken waar hun kwetsbaarheden lagen en het gameplan uitstekend uitgevoerd. Dat vind ik echt superknap.’

Die Nederlandse manier zat hem volgens de bondscoach ook in het verdedigen. ‘Wij verdedigen niet zoals Duitsland. Zij zakken met z'n allen laag in de zone en wachten af. Wij vallen verdedigend ook aan. Wel met je hele hebben en houden. Iedereen gooide zich voor de bal. Dat hebben de jongens fantastisch gedaan.’

Opvallend genoeg beleefde Mathijssen de finale zelf juist ontspannen. ‘Voor mij draait dit toernooi om ontwikkeling. De staf zat heel rationeel in de wedstrijd, terwijl de jongens gespannen waren. Juist die balans was belangrijk. Ik heb eigenlijk de hele wedstrijd met een glimlach langs de kant gestaan.’

Volgens Mathijssen maakte het collectief uiteindelijk het verschil. Waar eerdere lichtingen konden leunen op enkele uitgesproken sterren, moet deze ploeg het hebben van samenwerking, discipline en de juiste mindset. ‘Bij eerdere toernooien had je spelers waarvan iedereen kon zien dat ze veruit de beste waren. Die hebben we nu niet. Maar we hebben wel een groep die als team uitstekend functioneert.’

Ondanks de Europese titel verandert zijn eigen beoordeling van het toernooi niet. Voor Mathijssen draait zijn werk bij Jong Oranje in de eerste plaats om ontwikkeling. ‘Je moet mij bij Jong Oranje niet beoordelen op goud of geen goud. Mijn taak is spelers beter maken.’

Dat proces gaat ook na dit EK verder. Vijf spelers nemen afscheid van de selectie, terwijl de kern van de groep intact blijft. ‘Ik zie mijn rol als het helpen ontwikkelen van spelers. Als ik ze daarin een beetje verder heb gebracht, is mijn doel bereikt. Natuurlijk is het spelen van een finale een prachtige ervaring, maar uiteindelijk wil ik vooral dat ze betere internationals worden. Dat is voor mij belangrijker dan de medaille.’

Voor Mathijssen zit de grootste winst daarom niet alleen in de Europese titel. De bondscoach zag in de finale tegen Duitsland vooral een ploeg die met meer overtuiging speelde en het vooraf bedachte plan volledig uitvoerde. ‘Ik gun het ze zo. Het was tien dagen lang een feest om met deze groep te werken. Daarom ben ik zo trots.’