Van Erk ziet langs de lijn vooral mannen: ‘Je moet elkaar aansteken’

‘Een paar weken geleden hadden we een oefenwedstrijd. Het inhoudelijke contact daarover en het fluiten was allemaal met een man. Pas toen het over de lunch ging, kwam een vrouw - de teammanager - aan te pas. Zo gaat het best vaak.’

Van Erk is nu drie jaar coach van Pinoké Meisjes Onder 18-1, dat in de landelijke competitie speelt. Zelf speelde ze jaren in de Hoofdklasse bij de Amsterdamse club, Laren, Victoria en HDM. In de aanloop naar het nieuwe seizoen werd ze nogmaals geconfronteerd met iets dat ze eigenlijk al wist. ‘Op een hoog niveau bij de meiden wordt er vooral door mannen gecoacht. In de lagere of jongere jeugdteams kom ik weleens een vrouw tegen op de bank. Maar meestal zijn het jonge kerels. Daar is niets mis mee, uiteindelijk gaat het om de kwaliteit van de coach. Maar ik vraag me wel eens hardop af hoe dat komt.'

Twee weken geleden besloot Van Erk haar constateringen te delen op LinkedIn. ‘Voor mij is coachen daardoor een ontzettend interessant vak geworden’, schreef Van Erk. ‘Maar als ik om me heen kijk, lijkt de stap van speelster naar coach voor meiden en vrouwen nog lang niet altijd vanzelfsprekend.’

‘Ik was die dag voor mijn post-master sport- en prestatiepsychologie onderweg naar Groningen’, blikt ze terug. ‘Aan het eind van de dag opende ik mijn telefoon weer. De appjes en reacties op mijn post waren niet te tellen. Blijkbaar had ik iets aangestipt wat bij veel anderen herkenbaar was.’ Haar post is inmiddels driehonderd keer geliket. ‘Een ongelooflijk aantal. Dat was niet het doel. Maar ik ben blij dat het onderwerp aandacht krijgt.’

Ze praat zelf met passie over het coachen van het team. Hoe leuk ze het vindt om met een groep een doel te bereiken en haar speelsters beter te maken. ‘Ik heb het hier ook vaak over gehad met vriendinnen die ook hoog spelen. Er zijn veel meiden die jarenlang op het hoogste niveau spelen, enorm veel hockeykennis opdoen en vervolgens helemaal uit het hockey verdwijnen. Dat vind ik zonde. Ze zijn er wel: zoals Marieke Dijkstra bij Den Bosch en bij ons op de club Kiki Collot d’Escury. Maar procentueel zijn het er in het tophockey echt weinig. Dat is een gemiste kans.’

Dat gebrek aan vrouwelijke coaches betekent volgens Van Erk ook dat veel hockeykennis verloren gaat. Hele generaties vrouwelijke topspeelsters kozen niet voor een toekomst als coach. Van de gouden ploeg van de Olympische Spelen van 2012 zijn bijvoorbeeld maar weinig speelsters later structureel het coachvak ingerold. Alleen Maartje Paumen, Kim Lammers en Margot van Geffen zaten - de een wat langer dan de ander - op de bank.

Natuurlijk vroeg Van Erk zichzelf ook af waarom ze weinig vrouwen tegenkomt in de andere dug-out. ‘En daar ben ik nog niet helemaal uit. Ik weet het echt niet. Misschien komt het omdat meiden weinig voorbeelden zien? Als je als jong meisje vooral mannen voor de groep ziet staan, zie je jezelf ook minder snel op zo’n plek belanden. Dat zou kunnen.’

Volgens Van Erk zit er ook geen duidelijke, zichtbare drempel in de weg. ‘Het is vooral geen logische vervolgstap op dit moment. Bovendien moet je het natuurlijk ook zelf willen. Die stap wordt niet alleen door je omgeving gezet, je moet er zelf ook ruimte voor durven pakken.’

‘Ik geloof wel dat je elkaar hierin kunt aansteken. Zo ging dat ook met mijn oud-teamgenoot Hester van der Veld en mij, jaren geleden bij HDM. We vonden het training geven en coachen allebei mooi. We hadden het er veel over. Dat is nog steeds zo. We dromen ervan om samen later op de bank te zitten bij een goed team. Tegen al die mannen, haha. Lijkt ons prachtig.’

Bij Pinoké ziet Van Erk bovendien een mooi voorbeeld van dichtbij. ‘Anne-Sophie Wüst, een meisje dat ik vorig jaar trainde en inmiddels in Dames 1 zit, doet nu al twee seizoenen de Onder 12-1. Ik vind het bijzonder om met haar over het coachen te praten. Dat zorgt voor kennisoverdracht, maar ook voor verbinding binnen de club. Dat team tijdens de NK’s massaal langs de lijn om hun coach aan te moedigen. Schitterend, natuurlijk.’

Het onderwerp laat Van Erk sinds haar post niet meer los. Ze is er op haar eigen manier verder ingedoken. ‘Het is mijn eigen onderzoekje’, glimlacht Van Erk. Ze praat er veel over met mensen binnen het hockey, maar kijkt ook buiten de sport. ‘Ik ben bijvoorbeeld benieuwd wat er in het bedrijfsleven gebeurt. Wat zit er achter de keuzes die vrouwen maken? En hoe worden ze daar aangemoedigd om een leidinggevende rol te pakken?’

Ze sloot op LinkedIn haar bericht af met een vraag. ‘Dus misschien is mijn vraag vooral aan de meiden die nu nog spelen: zou coachen later iets voor jou kunnen zijn?’

Van Erk glimlacht. ‘Als ik daarmee een paar ogen open, zou dat een heel mooi gevolg zijn.’