Hoe een eigen hockeycomplex Chili hielp groter te dromen

Het Estadio Claudia Schüler kolkte. Ruim 3.200 toeschouwers waren eind vorig jaar naar het hockeycentrum van Santiago gekomen voor de openingswedstrijd van het WK Onder 21. Iedere Chileense aanval werd begroet met gejuich. ‘Chile, Chile, Chile, le, le, le’, rolde van de tribunes. Bij een strafcorner voor de thuisploeg roffelden supporters met hun voeten op de houten banken.

Dat Jong Chili die avond ruim verloor van Nederland, deed weinig af aan het enthousiasme. Bondsvoorzitter Andrés de Witt Hepp keek vooral naar de volle tribunes. ‘Sold out, my friend! Unbelievable’, zei hij tegen hockey.nl. ‘Hockey groeit in Chili, maar het zit hier nog niet in de cultuur.’

Die avond liet zien hoeveel er in een paar jaar was veranderd. Waar duizenden supporters nu samenkwamen voor een internationaal toernooi, had het Chileense hockey kort daarvoor niet eens een eigen thuisbasis.

Toen de Chileense vrouwen zich in 2022 voor het eerst voor een WK plaatsten, was dat al een historische prestatie. Las Diablas overleefden de poulefase en eindigden uiteindelijk als dertiende. Chili liet zien dat het over genoeg talent beschikte om zich ook buiten Zuid-Amerika te meten met sterkere hockeylanden.

Een vaste thuisbasis ontbrak alleen nog. De nationale selecties waren voor trainingen aangewezen op verschillende accommodaties. Voormalig aanvoerder van de Chileense mannenploeg Fernando Renz vatte de oude situatie later tegenover de website van het ANOC simpel samen: ‘Vroeger moesten we een veld huren.’

Dat veranderde in maart 2022. In het Parque Estadio Nacional werd een nieuw hockeycentrum geopend, aangelegd met het oog op de Pan-Amerikaanse Spelen van Santiago in 2023. Vanaf de tweede helft van 2022 gingen de nationale selecties er structureel trainen.

Het complex heeft twee velden, verlichting, kleedkamers, kantoren en trainingsruimtes. Belangrijker nog, het was het eerste openbare complex in Chili dat speciaal voor hockey werd gebouwd. Sinds 2023 draagt de thuishaven de naam van Claudia Schüler, de voormalige keepster die achttien jaar voor Las Diablas speelde en behoorde tot de generatie die Chili haar eerste WK-deelname bezorgde. In maart 2023 overleed ze aan kanker.

Met het nieuwe complex konden de nationale selecties voortaan op dezelfde plek trainen en kregen jeugdprogramma’s een vaste locatie. Voormalig bondscoach Sergio ‘Cachito’ Vigil van de dames zei bij de opening tegenover de website van het Ministerie van Sport: ‘Zolang er geen openbaar veld is, kunnen we niets structureel opbouwen.’

De generatie die in 2022 namens Chili op het WK speelde, was toen al gevormd. Het complex gaf het Chileense hockey betere omstandigheden om daarop voort te bouwen. En het bood nog iets anders: Chili kon voortaan de internationale hockeywereld naar Santiago halen.

Sinds de Pan-Amerikaanse Spelen van 2023 volgen de internationale evenementen in het complex elkaar in hoog tempo op. Er waren continentale toernooien, een Nations Cup en opnieuw een WK voor junioren. Dit voorjaar werd in Santiago ook het kwalificatietoernooi voor het WK van 2026 gespeeld.

‘Onze agenda is overvol hier, sinds de Pan American Games van 2023’, zei De Witt Hepp tijdens het WK Onder 21. Dat is precies wat hij voor ogen had. ‘We willen het momentum vasthouden. Constant ervoor zorgen dat hier wat moois gebeurt, om het vuurtje aan te wakkeren.’

Die internationale wedstrijden maken hockey zichtbaar in een land waar voetbal de sportcultuur domineert. Bij het WK voor junioren van 2023 werden volgens de Chileense bond in totaal meer dan 30.000 bezoekers geteld. De halve finales en finales waren uitverkocht. Tegelijkertijd groeide ook het aantal hockeyers. De Witt Hepp sprak eind vorig jaar over ruim 15.000 beoefenaars, ongeveer twee keer zoveel als twee jaar daarvoor.

Die ontwikkeling bleef niet beperkt tot de hoofdstad. In een land dat zich over ruim 4.300 kilometer uitstrekt, bood hockey5s een manier om de sport ook elders te laten groeien. Voor die spelvorm zijn minder spelers en veel minder ruimte nodig. Daardoor kan hockey worden gespeeld op plekken zonder volwaardig hockeyveld.

Volgens De Witt Hepp telt Chili inmiddels meer dan tweehonderd hockey5s-teams. Sommige nieuwe clubs spelen uitsluitend vijf tegen vijf, vaak op kleine kunstgrasvelden die oorspronkelijk voor voetbal zijn aangelegd.

Zo bereikte de sport ook regio’s waar nauwelijks een hockeytraditie bestond, van Antofagasta in het noorden tot Vuurland in het zuiden. Terwijl Santiago met het nationale hockeycentrum het hart van de topsport en internationale evenementen werd, ontstonden elders via hockey5s nieuwe plekken om de sport te beoefenen.

De ontwikkeling werd ondertussen ook zichtbaar in de resultaten van Las Diablas. De ploeg won in 2022 goud op de Zuid-Amerikaanse Spelen en pakte een jaar later brons tijdens de Pan-Amerikaanse Spelen in eigen land.

Dit voorjaar volgde een volgende stap. Tijdens het WK-kwalificatietoernooi in Santiago bleef Chili ongeslagen. In de finale wachtte Australië, een land dat jarenlang tot de wereldtop behoorde. Las Diablas wonnen met 1-0, nadat de Hockeyroos ook al in de poulefase waren verslagen. Op eigen bodem verzekerde Chili zich daarmee van haar tweede WK op rij.

Wanneer Chili zaterdag in het Wagener Stadion tegen Nederland aan dat WK begint, is alleen deelnemen niet meer voldoende. Aanvoerder Manuela Urroz noemt de top acht een historische grens. Tegenover ADN Radio noemt ze het bereiken van die fase ‘spectaculair’, omdat Chili op een WK nog nooit zo ver kwam.

Ook buiten het veld zijn de ambities groter geworden. De Witt Hepp vertelde eind vorig jaar aan hockey.nl dat hij meer jeugdtoernooien naar Santiago wil halen. Bovendien praat hij met de internationale hockeyfederatie over de mogelijkheid om samen met Argentinië, en mogelijk Uruguay, een WK voor senioren te organiseren. Wat hem betreft kan dat al in 2030.

Het contrast met een paar jaar geleden is groot. Toen moesten de nationale ploegen nog een veld huren om te kunnen trainen. Nu heeft Chili twee eigen velden waarop internationale toernooien worden gespeeld, zitten de tribunes vol en wordt nagedacht over het organiseren van een WK.

Een eigen hockeycentrum heeft Chili een plek gegeven om die groei zichtbaar te maken en om groter te dromen.