Het afscheid van Koen Suyk in dertien iconische foto’s

Zelf hockeyde Suyk bij Rood-Wit, maar met een stick bleek hij uiteindelijk minder goed uit de voeten te kunnen dan met een camera. Ruim vijftig jaar lang verdiende hij zijn brood als fotograaf. Na zijn vertrek in 2010 bij het landelijke persbureau ANP, waarvoor hij dertig jaar in dienst was, groeide hij uit tot dé hockeyfotograaf van Nederland.

Duizenden foto’s schoot hij langs de velden, onder meer in opdracht van de KNHB en hockey.nl. Hij bezocht acht Olympische Spelen, van het prachtige hockeyfeest voor volle tribunes in Londen (2012) tot de kille, lege coronaspelen in Tokio (2021). Met 453 interlands is Teun de Nooijer weliswaar recordinternational, maar Suyk heeft toch echt nog veel vaker bij Oranje langs de lijn gezeten.

Zijn laatste wedstrijd was het thuisduel van de vrouwen van zijn geliefde Bloemendaal tegen SCHC (3-4), op zondag 10 mei. ‘Op maandag draai ik bij Bloemendaal mee met de klusploeg, op donderdag maai ik de velden, maar het fotograferen op zondag is nu echt verleden tijd’, zegt hij. Op ons verzoek dook hij in zijn enorme archief, waaruit hij een selectie maakte uit verschillende fases van zijn carrière.

Bekijk dit artikel in onze app voor de beste weergave van onderstaande foto's.

Eén van zijn eerste hockeyfoto’s

Al in 1974 begon Suyk met professioneel fotograferen, maar één van zijn eerste hockeyfoto’s die hij in zijn archief kan terugvinden, stamt uit 1976. Dit zwart-witbeeld van de promotiewedstrijd Bloemendaal–SCHC, om een plek in de Hoofdklasse, toont het Wagener Stadion van het verleden in zijn volle glorie. De heilige groene mat in de Nederlandse hockeytempel bestond nog uit echt gras en de karakteristieke oude hoofdtribune met zijn houten bankjes stond nog overeind.

Op de foto maakt Maarten ten Doesschate de 4-1 voor Bloemendaal, tegen SCHC-keeper Frans Haandrikman. Een fractie van een seconde, precies op het juiste moment gevangen. Al ziet Suyk met zijn arendsogen ook dat zowel het gezicht als het lichaam van Ten Doesschate niet helemaal scherp zijn.

Zijn favoriete winnaarsfoto

Honderden foto’s maakte Suyk van spelers die een gewonnen beker omhooghouden, maar geen van hen keek hem aan zoals Sander de Wijn na de EK-finale tegen België in Amstelveen (4-2). Het oog van de verdediger zoekt speels contact met de camera van Suyk. Op de achtergrond maken de ereronde van zijn teamgenoten en het applaudisserende publiek het plaatje compleet.

Zijn favoriete verliezersfoto

Kijk naar het gezicht van verdediger Lars Balk en je weet: zo ziet totale ontreddering eruit. Op de coronaspelen van Tokio in 2021 zakte Nederland in de poulefase door het ijs en kon het die schade niet meer kon repareren in de verloren kwartfinale tegen Australië. De verslagen blik van Balk, die wordt getroost door Joep de Mol, symboliseert het mislukte olympische toernooi van Oranje: voor het eerst sinds 1984 werd de halve finale niet bereikt.

Zijn meest bekroonde foto

Deze sierlijke zweefduik van de Engelse international Alex Danson, op het EK 2015 in Londen, is de hockeyvariant van de snoekduik van voetballer Robin van Persie op het WK tegen Spanje. Danson heeft in het duel met Duitsland net op doel geschoten en probeert de rebound nog te bereiken. Precies op dat moment drukt Suyk af. Het levert hem de eerste prijs op bij de verkiezing ‘NSP-sportfoto van het jaar’ en de tweede prijs bij de ‘Canon Zilveren Camera’.

Zijn favoriete niet-sportfoto

Zeker ook buiten het hockeyveld heeft Suyk oog voor het juiste moment. Voor het ANP maakt hij deze luchtige foto op een weiland in Stompetoren in Noord-Holland. Om een weggelopen schaap niet helemaal te voet terug naar de kudde te hoeven drijven, tilt een boer het dier op zijn brommertje. Daarbij komt ook een geïmproviseerde loopplank goed van pas.

Zijn favoriete foto die Nederland typeert als hockeyland

Typerend voor zijn warme band met de Oranjeteams zijn de foto’s van de kringetjes voor, tijdens en na de wedstrijd, zoals hier op de Champions Trophy in 2014. Zelfs als Nederland met 10-0 zou hebben verloren, was hij altijd welkom geweest om met zijn camera zo dichtbij te komen als hier. Geen speler of bondscoach die hem daar buiten wilde houden.

De speler die hij het liefst fotografeerde

Noem de naam van Roel Bovendeert en Suyk krijgt gelijk een glimlach op zijn gezicht. De bijnaam van de voormalig Bloemendaal-aanvaller luidt niet voor niets ‘The Flying Dutchman’. In het archief van Suyk is geen andere speler te vinden die zo vaak horizontaal of op zijn kop door het beeld vliegt als hij. ‘Regelmatig verliet hij het veld bebloed.’

Zijn grappigste foto

Vraag Suyk niet hoe het hem is gelukt om dit fragment vast te leggen, maar zijn gevoel zei in ieder geval dat hij de lens even niet op de bal moest richten. Het levert in dit geval een ironisch beeld op. Op de foto is te zien dat de scheidsrechter tijdens de wedstrijd ten val komt, struikelend over de bidons. Grappig is ook de reactie van de speelsters van Bloemendaal Meisjes B1, die kijken alsof ze water zien branden.

Zijn mooiste regenfoto

Deze foto geeft een goed beeld van zijn onverzettelijke arbeidsethos. Na de EK-finale van 2011 in Mönchengladbach trekt er een stortbui over het veld, waarop alle andere fotografen snel naar binnen vluchten. Suyk blijft staan. Zodoende is hij de enige die deze prachtige buikschuiver van Kim Lammers vastlegt. Aan haar positie links in beeld en de streep die ze op het kletsnatte veld achterlaat is duidelijk te zien hoe ze goed ze doorglijdt.

Zijn favoriete olympische foto

Elke keer als je naar dit beeld kijkt van de olympische finale van 2012 in Londen tegen Argentinië, valt je oog weer op iets anders. De pure vreugde in het gezicht van Naomi van As, de internationals die elkaar in de armen vliegen, de sticks die op de grond vallen of nog in de lucht zweven: overal in het beeld gebeurt wel iets.

Zijn favoriete foto van het Oranjepubliek

Supporters fotografeerde Suyk niet vaak. Zijn blik was meestal gericht op de bal. Toch wist hij dit pareltje te maken. Jonge fans op het vierlandentoernooi in 2018 in Breda moedigen Oranje hartstochtelijk aan. Het is typerend voor de hockeycultuur in Nederland, waar de tribunes tijdens interlands steevast afgeladen vol zitten met jonge fans.

Zijn favoriete foto die nooit werd gepubliceerd

Zoals altijd voor een groot toernooi maakte Suyk op weg naar de Olympische Spelen in Rio de Janeiro een groepsfoto van het Nederlands elftal. Daarna kan hij eigenlijk naar huis. Maar Lidewij Welten, Maartje Paumen, Naomi van As, Ellen Hoog, Margot van Geffen en Eva de Goede hadden nog één verzoek. Of hij niet nog één foto van hen wil maken? Het werd deze grappige plaat, waarbij ze zo hoog mogelijk de lucht in gingen. Een beeld dat nooit werd gepubliceerd, al gebeurt dat nu natuurlijk alsnog.

Zijn laatste foto

Zijn allerlaatste foto maakt hij vanzelfsprekend op zijn geliefde Bloemendaal. Na de wedstrijd tegen SCHC fotografeert hij Demi Hilterman, keepster Phileine Hazen en Annelies Pos, die hun laatste minuten voor de club hebben gespeeld. Daarna verdwijnt de camera in de koffer. Het zit erop. Na een carrière van meer dan vijftig jaar heeft hij zijn allerlaatste wedstrijd gefotografeerd.