Dagboek Zambia: van Tiza Onana tot Hakuna Matata

Hockeytrainer Gijs Hardeman woont in de Zambiaanse hoofdstad Lusaka, waar hij op het Olympic Youth Development Centre verantwoordelijk is voor het technisch beleid. Vanuit Zambia houdt Hardeman ons op de hoogte van zijn belevenissen. Aflevering 4: van Tiza Onana tot Hakuna Matata.

Het zit erop, Project Zambia is ten einde. Hockeyclinics in Lusaka, The Copperbelt en Livingstone. Speler/Coach van de Afrikaanse Kampioenschappen. En het geven van een coachcursus, presentaties en begeleiden van de lokale coaches en clubs. Was het leuk? Ja. was het de moeite waard? Zeker. Zou ik het weer doen? Direct. Maar… De maar voelde je al aankomen. Wel anders, heel anders.

Afrika is een apart continent met een heel eigen gebruiksaanwijzing. En met onze westerse gebruikersmentaliteit loopt dat nogal vaak spaak. Ten eerste zien wij Afrika als een heel groot land met heel veel arme Afrikanen die allemaal hetzelfde er uitzien en hetzelfde spreken. Een groot misverstand. De landen in Afrika zijn net zo verschillend als die in Europa, zo ook de talen. Zambia kent er al meer dan zestig dus mijn Benba, Nyanya en Tonga zijn helaas niet echt ontwikkeld geraakt. De volgende keer zou ik les nemen, direct.

Ten tweede gaan hier dingen erg anders, en dat is lastig uit te leggen op papier. Een voorbeeld dan: vrijdagavond hebben we training met de selectie die gaat meedoen op de Afrikaanse kampioenschappen, het eerste internationale hockeytoernooi in Zambia in 30 jaar. Van die groep moeten er nog een paar afvallen, dat weten ze. Aan het einde spreek ik met ze af dat we de volgende dag om 14.00 uur trainen zoals eerder afgesproken. Iedereen knikt.

De volgende dag is de helft van het  team er niet. Ze zitten in een workshop, niemand die dat even meldt. En ik had nog wel gecheckt of Liverpool, Chelsea, Manchester of Arsenal niet toevallig tegen elkaar moesten spelen; de reden dat ik een andere keer met een halve groep zat.

En zo zijn er nog honderden verhalen waar ik mee moest leren omgaan.. Alleen negatieve? Nee, kinderen hier zijn bijvoorbeeld een geschenk uit de hemel om mee te werken. Verwende hockeykak is hier niet te vinden. Iedereen luistert, is eager en wil nieuwe dingen leren en doen.
Zeuren doen ze nooit. Terwijl ze trainen met tweedehands sticks.

En de trainers waarmee ik werkte waren fantastisch. De vrijwilligers waar wij in Nederland zo hard naar op zoek zijn. Sommigen staan voor niks elke dag op het veld in de hoop dat ze ooit een baan krijgen in het hockey. Ik heb ze proberen te leren pro-actief te zijn. Niet afwachten zoals zo veel Afrikanen doen, in mijn ogen doordat wij zoveel hulp deze kant op hebben gestuurd. Leren dat ze zelf verantwoordelijk zijn voor hun eigen hockeytoekomst en dat er mogelijkheden liggen. Vier coaches zijn intussen bezig met hun eigen ontwikkelingsplan dat moet leiden tot een hockeybaan.

Ik ga nu weg, even geen hockey meer, maar op zoek naar golven in Zuid Afrika. Vijf sessies in de zee per dag. geslacht worden door overhead waves, duckdiven en hopelijk ook wat Rides pakken in Jeffreys Bay.

Van Tiza Onana naar Hakuna Matata (Tot Ziens in Nyanya naar No worries in Swahili).

Foto: Gijs Hardeman